اصطلاحات رایج ارز دیجیتال که باید بشناسید
کلمهها و ترکیبهای تازه دنیای ارز دیجیتال | واژهنامه کریپتوکارنسی
در دنیای امروز، ارزهای دیجیتال به یکی از مهمترین و پرطرفدارترین موضوعات در حوزه مالی تبدیل شدهاند. این بازار نوظهور با اصطلاحات و مفاهیم خاص خود همراه است که آشنایی با آنها برای هر فردی که قصد ورود به این عرصه را دارد، ضروری است. اگر شما هم به دنبال یادگیری بیشتر درباره ارزهای دیجیتال و نحوه عملکرد آنها هستید، در این مقاله به بررسی اصطلاحات رایج و مهم این حوزه خواهیم پرداخت. آگاهی از این اصطلاحات نه تنها به شما کمک میکند تا از پیچیدگیهای بازار دیجیتال سر دربیاورید، بلکه باعث میشود تصمیمات بهتری در سرمایهگذاریهای خود بگیرید. در ادامه، با ما همراه باشید تا با مفاهیم پایه و پیشرفتهای که برای فعالیت در این دنیای دیجیتال ضروری هستند، آشنا شوید.
اصطلاحات اصلی و پایه ارز دیجیتال
آشنایی با مفاهیم پایهای در دنیای ارز دیجیتال برای هر فردی که قصد ورود به این حوزه را دارد، ضروری است. این اصطلاحات به شما کمک میکنند تا درک بهتری از نحوه عملکرد ارزهای دیجیتال و فناوریهای پشت آنها پیدا کنید.
رمزارز (Cryptocurrency)
ارزی را که بهطور ویژه بر اصول پایهای علم رمزنگاری متکی باشد، رمزارز میگویند. یکی از بارزترین نمونههای رمزارز، بیتکوین است که از رمزنگاری برای تأیید تراکنشها استفاده میکند.
بیتکوین (Bitcoin)
رمزارزی است که در سال ۲۰۰۸ ابداع و در سال ۲۰۰۹ در قالب یک نرمافزار متنباز عرضه شد. ساتوشی ناکاموتو، نام مستعار فرد یا گروهی است که بیت کوین را ابداع کردهاند. بیتکوین، ارز دیجیتال نامتمرکزی است که بر هیچ نهاد واحد مرکزی متکی نیست و بدون دخالت هیچگونه واسطهای میتوان آن را در یک شبکه فردبهفرد به دیگر کاربران ارسال یا از آنها دریافت کرد. مجموعهای از گرههای یک شبکه، تراکنشهای بیتکوین را با استفاده از اصول رمزنگاری تأیید و در یک دفترکل توزیعشده همگانی به نام بلاکچین ذخیره میکنند.
آلتکوین (Altcoin)
اصطلاح عامی است که به هر ارز دیجیتالی بهجز بیتکوین اطلاق میشود. هماکنون بیش از هزار آلتکوین در پایگاههای معتبری همچون کوینمارکتکپ (CoinMarketCap) فهرست شده است.
رمزنگاری (Cryptography)
رمزنگاری، دانشی است که به کمک آن میتوان اطلاعات را کدگذاری یا کدگشایی کرد. هدف از این کار، این است که یک ناظر بیرونی یا شخص ثالث نتواند از اطلاعات کدگذاریشده سر دربیاورد و مفهوم آنها را درک کند.
بلاکچین (Blockchain)
بلاکچین یک فناوری توزیعشده است که اساس تمام ارزهای دیجیتال را تشکیل میدهد. به زبان ساده، بلاکچین یک دفتر کل دیجیتال است که تراکنشها را بهصورت بلوکهای اطلاعاتی ذخیره و به یکدیگر متصل میکند. این سیستم بهگونهای طراحی شده است که تغییر یا دستکاری اطلاعات آن بسیار دشوار است و امنیت شبکه را تأمین میکند.
بلوک (Block)
بسیاری از رمزارزها از ساختاردادهها یا واحدهایی موسوم به بلوک استفاده میکنند. هر بلوک، محتوی تراکنشهایی است که تأیید و در دفترکل ثبت شدهاند.
ساتوشی (Satoshi)
خردترین واحد شمارش بیتکوین و معادل با یکصدمیلیونم آن است. این نام از اسم کوچک ساتوشی ناکاموتو، خالق بیتکوین وام گرفته شده است.
ارزهای فیات (Fiat Currencies)
ارزهای فیات یا بدون پشتوانه، همان پولها و ارزهای رسمی و رایجی هستند که بانکهای مرکزی چاپ و به اقتصاد تزریق میکنند.
کیفپول / ولت / والت (Wallet)
یکی از رایجترین اصطلاحات ارز دیجیتال است. کیفپول یک نرمافزار است که روی گوشی، تبلت یا رایانه کاربر نصب میشود و او میتوانید رمزارزهای خود را در آن ذخیره کند.
توکن (Token)
عبارت است از یک واحد از یک ارز دیجیتال همانند بیتکوین. در اغلب موارد، مراد از توکن، توکنهای کاربردی است که در اکوسیستمهای ویژهای بهکار میروند. دیگر توکنها اما معمولاً در حکم گواهی سرمایهگذاری دیجیتال هستند.
ماینینگ (Mining)
ماینینگ فرآیند استخراج ارز دیجیتال است که توسط کامپیوترها و از طریق حل مسائل پیچیده ریاضی انجام میشود. این فرآیند کمک میکند تا تراکنشهای جدید به بلاکچین اضافه شوند و به ماینرها پاداش داده میشود. ماینینگ در مورد ارزهایی مانند بیتکوین رایج است و بهعنوان یک روش برای تأمین امنیت و اعتبار شبکهها عمل میکند.
سپیدنامه / وایت پیپر (Whitepaper)
توسعهدهندگانی که به کار ایجاد ارزهای دیجیتال مشغولند، معمولاً برای تشریح ابعاد مختلف پروژههای خود مقالههایی نگارش و منتشر میکنند که بهاصطلاح به آنها سپیدنامه میگویند. این دست از مقالات، اطلاعات جامعی را پیرامون توکن دیجیتال موردبحث و فناوری پایهای استفادهشده در آن در اختیار خوانندگان قرار میدهند. برای مثال، ساتوشی ناکاموتو، خالق بیتکوین، آن را در سپیدنامهای با عنوان «یک سیستم پول نقد الکترونیک فردبهفرد» به جهان معرفی کرد.
اصطلاحات پیشرفته و تخصصی ارز دیجیتال
در این بخش، به اصطلاحاتی میپردازیم که برای کسانی که تجربه بیشتری در دنیای ارز دیجیتال دارند یا میخواهند درک عمیقتری از این حوزه پیدا کنند، مهم و مفید هستند.
اسکالپینگ (Scalping)
اسکالپینگ یک استراتژی تجاری است که در آن تریدرها به دنبال کسب سود از تغییرات کوچک قیمت در بازههای زمانی کوتاهمدت هستند. این استراتژی معمولاً شامل خرید و فروش سریع ارزهای دیجیتال در عرض چند دقیقه یا حتی ثانیهها میشود. هدف اسکالپینگ، سودهای کوچک اما متعدد است که در مجموع میتواند به سود قابل توجهی منتهی شود.
استیکینگ (Staking)
استیکینگ فرآیندی است که در آن ارزهای دیجیتال خود را در یک شبکه بلاکچین برای تأمین امنیت و اعتبار تراکنشها قفل میکنید. در ازای این کار، شما پاداشهایی بهصورت ارز دیجیتال دریافت میکنید. به عبارت دیگر، استیکینگ بهعنوان یک روش برای کسب سود از داراییهای دیجیتال بدون نیاز به فروش آنها به کار میرود. این فرآیند بیشتر در بلاکچینهای مبتنی بر الگوریتم اثبات سهام (Proof of Stake) مانند اتریوم 2.0 رایج است.
فورک (Fork)
فورک به تغییرات اساسی در پروتکل یا کد اصلی یک بلاکچین گفته میشود که معمولاً برای بهبود عملکرد یا حل مشکلات موجود انجام میشود. فورکها به دو دسته تقسیم میشوند:
-
فورک نرم (Soft Fork): تغییرات غیرمجزا در بلاکچین که با نسخه قبلی همخوانی دارد.
-
فورک سخت (Hard Fork): تغییرات جدی و غیرقابل برگشتی که باعث میشود نسخه جدید بلاکچین از نسخه قدیمی جدا شود. یکی از شناختهشدهترین فورکهای سخت، ایجاد بیتکوین کش (Bitcoin Cash) از بیتکوین است.
DeFi (مالی غیرمتمرکز)
DeFi یا مالی غیرمتمرکز به مجموعهای از برنامهها و خدمات مالی اطلاق میشود که بدون نیاز به واسطههای سنتی مانند بانکها و مؤسسات مالی، بر روی بلاکچینها اجرا میشوند. DeFi به افراد این امکان را میدهد که از طریق پلتفرمهای مختلف مانند وامدهی، قرضگیری، تبادل ارز، بیمه و غیره، بهطور مستقیم با یکدیگر تعامل داشته باشند. این اکوسیستم بهطور عمده بر روی بلاکچینهایی مانند اتریوم ساخته شده است.
NFT (توکنهای غیرقابل تعویض)
NFTها توکنهای دیجیتالی منحصر به فردی هستند که معمولاً برای اثبات مالکیت یا اصالت اشیاء دیجیتال استفاده میشوند. برخلاف ارزهای دیجیتال مانند بیتکوین که هر واحد آن قابل تعویض با واحد دیگری است، هر NFT ویژگیها و اطلاعات خاص خود را دارد. از NFTها معمولاً در صنعت هنر دیجیتال، جمعآوری، بازیهای ویدئویی و حتی املاک مجازی استفاده میشود.
اصطلاحات مرتبط با تحلیل بازار ارز دیجیتال
تحلیل بازار ارز دیجیتال به کمک مجموعهای از ابزارها و اصطلاحات خاص انجام میشود که برای پیشبینی روند قیمتها و ارزیابی وضعیت بازار به کار میروند. در این بخش با برخی از اصطلاحات رایج در تحلیل بازار ارز دیجیتال آشنا میشویم.
رالی (Rally)
رالی به افزایش سریع و ناگهانی قیمت یک ارز دیجیتال در مدت زمان کوتاه گفته میشود. این افزایش قیمت معمولاً به دلیل تقاضای زیاد یا اخبار مثبت درباره یک پروژه خاص اتفاق میافتد. رالیها میتوانند به بازارهای صعودی (Bull Market) کمک کنند، اما در بعضی مواقع نیز به روندهای فشرده و غیرپایدار تبدیل شوند.
بیر (Bear) و بول (Bull)
این دو اصطلاح به دو حالت اصلی بازار ارز دیجیتال اشاره دارند:
-
بازار بول (Bull Market): بازاری که در آن قیمتها بهطور مستمر و پایدار در حال افزایش هستند. در این بازار، اعتماد سرمایهگذاران بالا است و روند صعودی قیمتها ادامه مییابد.
-
بازار بیر (Bear Market): بازاری که در آن قیمتها بهطور پیوسته کاهش مییابند. در این بازار، احساسات منفی در میان سرمایهگذاران غالب است و روند نزولی قیمتها ادامه مییابد.
استخراج نقدینگی (Liquidity Mining)
استخراج نقدینگی به فرآیندی اطلاق میشود که در آن کاربران ارز دیجیتال خود را در پلتفرمهای خاصی قرار میدهند تا بهعنوان نقدینگی برای معاملات در دسترس قرار گیرند. در عوض، کاربران پاداشهایی بهصورت ارز دیجیتال دریافت میکنند. این فرآیند یکی از روشهای کسب سود در پلتفرمهای DeFi است و به تقویت نقدینگی در بازار کمک میکند.
حجم معاملات (Trading Volume)
حجم معاملات میزان ارز دیجیتال معاملهشده در یک بازه زمانی خاص را نشان میدهد. این شاخص برای تحلیلگران بسیار مهم است، زیرا نشاندهنده فعالیت بازار و میزان علاقه به یک ارز دیجیتال خاص است. افزایش حجم معاملات میتواند نشاندهنده تغییرات عمده در روند قیمتها باشد.
مقاومت و حمایت (Resistance and Support)
-
مقاومت (Resistance): سطح قیمتی که بهطور معمول قیمت یک ارز دیجیتال نمیتواند آن را بشکند و معمولاً پس از رسیدن به این سطح، قیمت کاهش مییابد.
-
حمایت (Support): سطح قیمتی که در آن ارز دیجیتال به طور معمول حمایت میشود و قیمت نمیتواند از آن پایینتر برود. این سطوح معمولاً نقاط برگشتی بازار هستند.
تحلیل تکنیکال (Technical Analysis)
تحلیل تکنیکال به استفاده از دادههای تاریخی قیمت و حجم معاملات برای پیشبینی روندهای آینده قیمتها گفته میشود. تحلیلگران با استفاده از ابزارهایی مانند نمودارها، اندیکاتورها و الگوهای قیمتی سعی میکنند نقاط ورود و خروج مناسب را شناسایی کنند.
تحلیل بنیادی (Fundamental Analysis)
تحلیل بنیادی به ارزیابی ارزش ذاتی یک ارز دیجیتال بر اساس عوامل مختلف مانند تیم توسعهدهندگان، اهداف پروژه، فناوریهای پشتپرده، پتانسیل رشد و کاربردهای آن میپردازد. در این نوع تحلیل، تمرکز بر عواملی است که میتوانند بر آینده پروژه تأثیر بگذارند.
نهنگ (Whale)
اصطلاح نهنگ برای توصیف معاملهگری بهکار میرود که حجم انبوهی از یک رمزارز را در اختیار دارد و میتواند با انجام معاملات سنگین بر قیمتها تأثیر بگذارد. در دنیای رمزارزها این اصطلاح، زیاد به گوشتان میخورد؛ چراکه توانایی بالقوه نهنگها در تأثیرگذاری بر قیمتها همیشه آنها را در مظان اتهام دستکاری در بازار قرار میدهد.
فومو (FOMO)
اصطلاح فومو، خلاصهشده عبارت «ترس از جا ماندن» (Fear Of Missing Out) است. در بین اصطلاحات ارز دیجیتال وقتی میگویند که سرمایهگذاران و معاملهگران دچار فومو شدهاند، یعنی آنها از ترس جا ماندن از قافله رشد قیمتها دست به خرید انبوه یک رمزارز میزنند تا در آینده دچار احساس حرمان و افسوس نشوند. گرفتارشدن در دام فومو میتواند بسیار خطرآفرین باشد؛ بهویژه وقتی که قیمت یک دارایی بهتازگی سر به فلک کشیده و سرمایهگذار طمعکار برای التیام احساس عقبماندگی، تمام سرمایه خود را به خرید آن دارایی اختصاص میدهد و ممکن است هرآینه با وقوع اصلاح قیمتی، متحمل زیانی هنگفت شود.
ارزش بازار (Market Cap)
اصطلاحی است که بیانگر ارزش یک رمزارز در بازار است. برای محاسبه ارزش بازار یک رمزارز کافی است تعداد کل سکههای صادرشده آن را در قیمت واحد آن ضرب کنیم. علاوهبراین، میتوان از اصطلاح ارزش بازار برای اشاره به مجموع ارزش بازار چند رمزارز استفاده کرد.
سقف تاریخی (ATH)
اصطلاحی است که برای بیان بالاترین قیمت یک رمزارز از ابتدای عرضه آن تا زمان حال بهکار میرود. سقف تاریخی از آن دست اصطلاحاتی است که در دنیای رمزارزها زیاد به گوش میخورد و دانستن مفهوم آن برای دنبالکردن بازار ارزهای دیجیتال میتواند بسیار مفید باشد.
اصطلاحات امنیتی در ارز دیجیتال
امنیت در ارز دیجیتال از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا به دلیل عدم وجود نهادهای مرکزی، کاربران باید خود از داراییهای خود محافظت کنند. در این بخش، با برخی از اصطلاحات امنیتی رایج در این حوزه آشنا میشویم که به حفظ امنیت و محافظت از ارزهای دیجیتال کمک میکنند.
هک (Hack)
هک به دسترسی غیرمجاز به سیستمها یا شبکههای ارز دیجیتال گفته میشود. هکرها معمولاً برای سرقت ارزهای دیجیتال یا تغییر دادهها وارد این سیستمها میشوند. هک میتواند بهصورت حملات به صرافیها، کیف پولهای دیجیتال، یا حتی شبکههای بلاکچین صورت گیرد. یکی از بزرگترین خطرات در دنیای ارز دیجیتال، حملات هکری به پلتفرمهای مختلف است.
آدرس عمومی و خصوصی (Public and Private Keys)
-
آدرس عمومی (Public Key): آدرس عمومی یک شناسه منحصر به فرد است که مانند شماره حساب بانکی عمل میکند و بهعنوان نقطهای برای دریافت ارز دیجیتال استفاده میشود. این آدرس قابل اشتراکگذاری با دیگران است.
-
آدرس خصوصی (Private Key): آدرس خصوصی مانند رمز عبور است که به صاحب کیف پول اجازه میدهد تا کنترل کامل بر ارز دیجیتال خود داشته باشد. این کلید باید بهطور ایمن نگهداری شود و نباید با دیگران به اشتراک گذاشته شود. در صورتی که شخصی به آدرس خصوصی دسترسی پیدا کند، میتواند داراییها را بهراحتی منتقل کند.
احراز هویت دو عاملی (Two-Factor Authentication – 2FA)
احراز هویت دو عاملی یک روش امنیتی است که برای دسترسی به حسابهای ارز دیجیتال استفاده میشود. در این روش، پس از وارد کردن رمز عبور، یک کد اضافی به گوشی یا ایمیل کاربر ارسال میشود که باید وارد سیستم شود. این روش باعث افزایش امنیت میشود و از دسترسی غیرمجاز به حساب جلوگیری میکند.
کیف پول سختافزاری (Hardware Wallet)
کیف پول سختافزاری یک دستگاه فیزیکی است که ارزهای دیجیتال را بهصورت آفلاین ذخیره میکند. این نوع کیف پول از نظر امنیتی بسیار قوی است، زیرا دسترسی به آن تنها زمانی ممکن است که دستگاه فیزیکی در دسترس باشد. استفاده از کیف پولهای سختافزاری بهویژه برای نگهداری مقادیر زیادی از ارز دیجیتال توصیه میشود.
حمله 51 درصد (51% Attack)
حمله 51 درصد زمانی رخ میدهد که یک شخص یا گروه از ماینرها بیش از 50 درصد قدرت پردازشی یک شبکه بلاکچین را در اختیار بگیرند. این امکان را به مهاجم میدهد که تراکنشها را معکوس کرده و تراکنشهای جدید را اضافه کند. این حمله بهویژه در بلاکچینهایی که از الگوریتم اثبات کار (Proof of Work) استفاده میکنند، میتواند تهدیدی برای امنیت شبکه باشد.
فیشینگ (Phishing)
فیشینگ به تلاشهای تقلبی برای سرقت اطلاعات شخصی یا کلیدهای خصوصی کاربران گفته میشود. هکرها معمولاً با ارسال ایمیلها یا پیامهای جعلی به کاربران تلاش میکنند تا آنها را به سایتهای تقلبی هدایت کنند و اطلاعات حسابهای دیجیتال آنها را بهدست آورند. همیشه باید مراقب سایتها و ایمیلهای مشکوک بود و از سایتهای معتبر برای انجام تراکنشها استفاده کرد.
نشانهگذاری تراکنش (Transaction Tagging)
نشانهگذاری تراکنش یک فرآیند امنیتی است که در آن تراکنشهای مشکوک یا غیرقانونی علامتگذاری میشوند تا بررسیهای امنیتی دقیقتری روی آنها انجام شود. این نشانهگذاریها میتواند به شناسایی فعالیتهای هکری یا پولشویی کمک کند.
نتیجهگیری
در نهایت، آشنایی با اصطلاحات رایج و تخصصی ارز دیجیتال برای هر کسی که قصد دارد وارد این بازار پرتحول و پیچیده شود، ضروری است. دانستن مفاهیم پایهای همچون کریپتوکارنسی، بلاکچین، و ماینینگ به شما کمک میکند تا درک بهتری از ساختار و عملکرد ارزهای دیجیتال پیدا کنید. همچنین، اصطلاحات پیشرفتهتر مانند استیکینگ، فورک و DeFi برای کسانی که به دنبال فرصتهای پیچیدهتر و تخصصیتر در این حوزه هستند، بسیار مهم است.
تحلیل بازار، امنیت و حفظ داراییهای دیجیتال نیز از ارکان کلیدی موفقیت در دنیای ارزهای دیجیتال است. با استفاده از ابزارها و اصطلاحات امنیتی مانند کیف پولهای سختافزاری، احراز هویت دو عاملی، و آدرسهای عمومی و خصوصی میتوانید از داراییهای خود محافظت کنید و از خطرات احتمالی جلوگیری نمایید.
در نهایت، هرچقدر که آگاهی شما از اصطلاحات و مفاهیم این حوزه بیشتر باشد، قادر خواهید بود تصمیمات بهتری بگیرید و در دنیای ارز دیجیتال موفقتر عمل کنید. دنیای ارز دیجیتال همچنان در حال رشد و تحول است و شناخت دقیق این اصطلاحات به شما کمک میکند تا در این مسیر با اعتماد به نفس بیشتری قدم بردارید.
فیلد؟